EN  |  FR

Van meer bewegen val je niet af

afbeelding bij Van meer bewegen val je niet af

Niet iedereen roept iedereen na. Als het gaat om overgewicht en bewegen, zingen velen hetzelfde lied. Velen, maar niet iedereen. Prof. dr. Klaas Westerterp, hoogleraar Humane Energetica aan de Universiteit Maastricht, geeft al jaren een tegengeluid. Zijn meest recente onderzoek onderschrijft nog eens de stelling dat meer bewegen niet vanzelf leidt tot minder overtollig lichaamsgewicht.

Dertig mei jl. publiceerde Universiteit Maastricht het volgende persbericht. ‘De enorme toename van het aantal mensen met obesitas (ernstig overgewicht) van de afgelopen twintig à dertig jaar, is niet toe te schrijven aan een minder actieve leefstijl, zoals de afgelopen jaren algemeen werd aangenomen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Maastricht en de Universiteit van Aberdeen in Schotland. “Alles wijst erop dat de huidige obesitas-epidemie vooral wordt veroorzaakt door een toegenomen consumptie”, stelt prof. dr. Klaas Westerterp, hoogleraar Humane Energetica in Maastricht en coauteur van het wetenschappelijk artikel dat deze week verschijnt in het International Journal of Obesity.

Van alles volop

Op dit moment worstelt ruim twintig procent van de Amerikaanse en Engelse bevolking met obesitas, en dertig tot veertig procent met overgewicht. De energiebalans slaat bij hen door: ze eten meer dan ze gebruiken. Het te veel aan energie wordt opgeslagen als vet. Maar de vraag of dat komt door een afname van de lichamelijke activiteit of een te hoge voedselconsumptie vormt een discussiepunt in de wetenschap. Sommigen pleiten dat de huidige samenleving, met auto’s, computers, televisie en dergelijke, mensen minder aanzet tot bewegen dan decennia geleden. Het artikel van de hoogleraren Westerterp en Speakman haalt die visie onderuit.
Metingen over de afgelopen 25 jaar tonen aan dat we niet significant minder zijn gaan bewegen. Het energiegebruik van de ‘moderne’ mens is vergelijkbaar met dat van wilde zoogdieren van vergelijkbare omvang. Dus moet de verklaring gezocht worden in ’overeten’. Westerterp: ‘Dat is een stuk eenvoudiger geworden nu op elke straathoek kwalitatief goed eten tegen een redelijk prijs te verkrijgen is. En mensen hebben veel capaciteit om extra energie op te slaan in vet.’ Het onderzoek werd verricht met behulp van ‘tweevoudig gemerkt water’, dat bestaat uit zware waterstof en zware zuurstof. Die stoffen zijn in urinemonsters terug te vinden, aan de hand waarvan de CO2-productie bepaald kan worden, en daarvan afgeleid het totale energiegebruik.’ (Einde persbericht)

Pas op de plaats

Persberichten bevatten ook angeltjes. ‘De enorme toename van het aantal mensen met obesitas…’ verwijst naar Engeland en Amerika. Het overgewicht onder jongeren in Nederland bijvoorbeeld is al een kwart eeuw hetzelfde. Met voldoende bewegen gaat het ook niet slecht. Ruim 65% van de volwassen bevolking beweegt een half uurtje per dag matig intensief en voldoet daarmee aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB). Waarom dan toch die heisa over de zogenoemde ‘overgewichtepidemie’ en de ‘heersende bewegingsarmoede’? Misschien is de verklaring eenvoudig. Het levert subsidiegelden op. En als eenmaal het idee heerst dat het wel waar moet zijn, dan is het politiek correct om dat ook te roepen.
De NNGB claimt gezondheidsvoordelen, maar daar kun je ook vraagtekens bij zetten. En gezien de sociaal-economische consequenties is de kans groot dat je gezondere levensstijl je later geld gaat kosten. Als je in beweging wilt komen of meer wilt bewegen, doe het dan om de goede reden. Als je conditie verbetert en kracht toeneemt, lukt alle fysieke inspanning een stuk beter. En met een toegenomen Eigen Kracht ziet een zoele zomeravond er gelijk ook een stuk zwoeler uit.

Dossier: