Synefrine (Citrus Aurantium)

In 2004 verbood de Nederlandse overheid om nog langer efedra-alkaloïden in voedingsmiddelen te stoppen (zie hierboven bij efedrine/efedra). Het gevolg was dat vele zogenaamde afslank- en energieproducten ephedra free werden. Een logische vervanger leek synefrine, een zwakkere variant van efedra, dat in de citrusvrucht Citrus Aurantium zit.

Synefrine is een pseudo-efedrine. Pseudo-efedrines waren van de dopinglijst afgevoerd, maar komen er per 1 januari 2008 weer op te staan. Dit komt omdat er in de afgelopen jaren is gebleken dat hoge doseringen pseudo-efedrine wel degelijk prestatieverhogend kunnen werken bij inspanningen die enkele minuten duren. De natuurlijke variant van synefrine zit in de citrusvrucht Citrus Aurantium. Het staat ook bekend als ‘bitter orange’ of ‘Seville orange’ en is een onrijpe bittere oranjekleurige citrusvrucht. Citrus Aurantium bevat voor drie tot zes procent synefrine (ook wel oxedrine genoemd) en bevat daarnaast octopamine. Al eeuwen wordt de Citrus Aurantium in Azië gebruikt tegen darmproblemen en andere aandoeningen. Het stond echter niet bekend als afslankmiddel. De bloemen van de Citrus Aurantiumboom werden gebruikt als mild kalmeringsmiddel. Net als efedrine/efedra zou synefrine de vetverbranding bevorderen, maar het zou niet de bijwerkingen van efedrine/efedra hebben, zo claimen voedingssupplementenverkopers. Aan dat gebrek aan bijwerkingen kan getwijfeld worden.

In een medisch wetenschappelijk tijdschrift beschreven Amerikaanse artsen een geval van een 22-jarige gezonde vrouw die binnenkwam bij de spoedeisende hulp vanwege een plotse bewusteloosheid (syncope). Ze was gaan hardlopen, duizelig geworden en had plotseling het bewustzijn verloren. Een uurtje voor het lopen had ze een afslankpil ingenomen. Uit nader medisch onderzoek bleek dat er afwijkingen op het hartfilmpje te vinden waren, waaronder hartritmestoornissen. Deze afwijkingen verdwenen in de uren daarna. De artsen concludeerden na uitvoerige analyse dat de klachten hoogstwaarschijnlijk aan synefrine toe te schrijven waren. Zij stelden: “Ephedra free does not mean danger free.”

Het is niet de eerste keer dat gezondheidsklachten van synefrine zijn gemeld. Al eerder werd melding gemaakt van een hartinfarct bij een 55-jarige vrouw die een voedingssupplement met Citrus Aurantium had gebruikt. De onderzoekers concludeerden dat supplementen mt Citrus Aurantium mogelijk een risico vormen op hart- en vaatproblemen. Ditzelfde concludeerden ook andere onderzoekers die al in 1985 een hartinfarct beschreven bij een 28-jarige vrouw die een flinke dosis synefrinetabletten had geslikt. Vooral de combinatie van synefrine en cafeïne geeft verhoogde risico’s op hartritmestoornissen, hoge bloeddruk, hartinfarcten en beroertes. Er bestaat weinig bewijs voor gewichtsreductie met behulp van Citrus Aurantium. Er zijn nauwelijks goede studies naar gedaan. In een vergelijkingsstudie bleken personen die Citrus Aurantium gebruikten niet significant meer af te vallen dan de placebogroep.

Door het gebrek aan goede wetenschappelijke onderzoeken is het lastig harde uitspraken te doen. Als afslankmiddel is er weinig bewijs voor de werking van Citrus Aurantium. Wel zijn er enkele verbanden gelegd met gezondheidsklachten, vooral met hartproblemen. Citrus Aurantium kan bovendien invloed hebben op de werking van medicijnen. Personen met hart- en vaatziekten als hoge bloeddruk en hartritmestoornissen kunnen uit veiligheidsoverwegingen maar beter helemaal geen producten met Citrus Aurantium of synefrine gebruiken. Zeker als synefrine in combinatie met cafeïne wordt gebruikt, lijkt er een verhoogd risico te bestaan. Kortom: synefrine/Citrus Aurantium lijkt een stof met een bittere nasmaak.