Weten

Als je wilt afvallen, is het verstandig om te weten hoe je bent aangekomen. Dat is natuurlijk een open deur. Je hebt meer calorieën (oftewel energie) gegeten dan je aan energie (uitgedrukt in calorieën) hebt gebruikt. Dat gaat heel snel, vaak zonder je het in de gaten hebt. Alles wat je meer hebt gegeten dan je gebruikt, slaat je lichaam op als overtollig lichaamsvet. Daar hebben veel Nederlanders last van. Diëten dreigt dan ook volksvermaak (of volksleed) nummer 1 te worden. Daarnaast zijn afslanksupplementen ook nog steeds populair. Diëten komen en gaan. Een overzicht van de meest recente en populaire vind je hier. En hieronder nog een paar extra die ook nog steeds 'opgeld' doen.

Het Heller Programma

Wat is het? Het is een afslankmethode, ontwikkeld door Rachael en Richard Heller. Het is gericht op het afkicken van de verslaving aan koolhydraten. Dat komt nogal vaak voor. Een recent onderzoek van the American Institute for Cancer Research toont aan dat bijna zeventig procent van de Amerikanen hun bord schoon leegeten. Zevenendertig procent (was zeven procent in 2000) is er zich van bewust dat ze dan meer eten dan ze nodig hebben. Dat loopt op naar zesenvijftig procent meer dan ze nodig hebben. De Heller methode gaat ervan uit dat deze mensen met een koolhydraatverslaving een verstoorde insulineverhouding hebben.
Hoe werkt het? Door twee koolhydraatarme en één koolhydraatrijke maaltijd per dag te eten vermindert het hongergevoel en neemt de opslag van overtollig vet af.
Werkt het? Dat valt te betwijfelen. Zie ook het ketogene dieet en de koolhydraatcontroverse.

The No-Grain Diet

Wat is het? Het is een afslankmethode ontwikkeld door dr. Joseph Mercola. Het boek stond maanden op de Amerikaanse bestsellerslijsten. Gaat net als Het Heller Programma er van uit dat koolhydraten de boosdoeners zijn bij overgewicht. Dat is niets nieuws, want dat beweerde de in april 2003 overleden dr. Robert Atkins in zijn New Diet Revolution al in 1972. Atkins stelde dat alle koolhydraten in wezen slecht zijn als je wilt afvallen, maar dat er niets mis is met vet- en eiwitrijke voeding. Atkins bepleit zo weinig mogelijk koolhydraten te eten. Mercola stelt dat koolhydraten uit (rauwe) groenten juist goed voor je zijn, maar koolhydraten uit granen en geraffineerde suikers gemeden moeten worden.
Hoe werkt het? Mercola's No Grain Diet wordt samengesteld op basis van de aard van je stofwisseling. Die verschilt in details bij iedereen. Op basis daarvan krijgt iemand een stappenplan, dat op drie niveaus (beginners, gevorderden, verder gevorderden) doorlopen moet worden.
Werkt het? Ook dit dieet is omstreden. Recente onderzoeken lijken Mercola meer gelijk te geven dan Atkins, maar de controverse in Amerika woedt nog volop.

Weight Watchers

Wat is het? In groepsverband met een laag-calorisch dieet afvallen.
Hoe werkt het? Door als man niet meer dan 1600 calorieën in te nemen en als vrouw 1200 calorieën (ongeveer de helft van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid) val je af.
Werkt het? Door de stok achter de deur van de groep en de lage calorie-inname is WW al jaren een succes. Het kost een paar centen, het duurt een tijd, maar uiteindelijk werkt het.Het zou nog beter werken als ze werk zouden maken van krachttraining om afbraak van spierweefsel tegen te gaan.

Pillen, poeders en dranken

De handel in wondermiddelen tiert welig. Poeders, pillen en dranken die je voor of in plaats van je maaltijd inneemt beloven veel. Allerlei afslankpillen, -poeders of –dranken hebben twee kenmerken; ze werken niet en ze kunnen schadelijk zijn. Recente voorbeelden? Efedra bijvoorbeeld, dat met de natuurlijke varianten van cafeïne en aspirine, in het populaire afslanksupplement Stack(er) zit, heeft in Amerika al tientallen doden opgeleverd. Honderden kregen last van hallucinaties, epileptische aanvallen, hartaanvallen en beroertes. Veel fabrikanten stopten met de productie, maar kwamen met alternatieven zoals bijvoorbeeld Xenadrine EFX. Daarin is de efedra vervangen door synefrine. Ook hier zijn de claims niet wetenschappelijk van bewezen en kunnen de bijwerkingen gevaarlijk zijn. Er gaan daar steeds meer stemmen op om efedra te verbieden. In oktober 2001 scherpte in Nederland de richtlijnen rond efedra al aan en onlangs werd op Europees niveau die richtlijnen rond kruidenpreparaten en afslanksupplementen verder aangescherpt. Begin 2003 werd Kava kava als ingrediënt zelfs verboden door de Tweede Kamer. Zomer 2003 werd door de Nederlandse Ministerraad besloten dat efedra-producten over drie jaar niet meer in voedingsmiddelen mogen voorkomen. Een paar andere populaire afslankmiddellen kwamen onlangs negatief in het nieuws, zie hier en hier.

Preparaten

Bij de vrij verkrijgbare middelen zijn vier categorieën:

- Preparaten die het lichaamsvet of eiwitten zeggen op te lossen en/of de stofwisseling te verhogen (bevatten vaak carnitine, chroom, cafeïne of enzymen uit vruchten).
- Preparaten die vocht afdrijven of laxerend werken (zijn vaak kruidenmengsels of kruidenthee).
- Preparaten die dat doen en ook nog eens de werking van de schildklier (die een rol speelt bij afvallen) stimuleren (bevatten vaak algen, zeewier, gisten of lecithine).
- Vezelpreparaten en zwelmiddelen als guar en cellulose, die een hongergevoel zeggen te voorkomen.

Bij het lezen over de werking van supplementen, moet je in je achterhoofd houden dat bij het al dan niet accepteren van gezondheidsclaim, grote financiële belangen spelen. Van de meeste supplementen kunnen de claims niet waargemaakt worden. Meer over supplementen vind je onder supplementen op deze website.

Maaltijdvervangers

Maaltijdvervangers zijn 'voedingskundig complete producten voor gewichtsbeheersing.' De samenstelling ervan is wettelijk vastgesteld. Dat betekent dat je voldoende vitamines en mineralen binnen krijgt, en meestal ook behoorlijk wat eiwit. Ze leveren weinig calorieën, dus afvallen gaat snel. Het is aan te raden wel wat extra fruit en groente te eten, dat vult en zorgt voor extra vezels en vocht. Nadeel van maaltijdvervangers is dat ze je niet leren anders met voeding om te gaan. Zodra je weer op je oude eetpatroon overstapt, vliegen de kilo's er weer aan. Strategisch maaltijdvervangers inzetten, bijvoorbeeld tijdens balansdagen een maaltijd vervangen, is misschien slimmer.