Eten

De gemiddelde Nederlander eet te veel. Niet alleen bij de reguliere maaltijden, maar met name de inname van junkfood is hoog. Hij/zij graast en snackt wat af en onderschat vaak het aantal calorieën dat naar binnen wordt gewerkt. Verder lijkt het zelf bereiden van maaltijden achteruit te gaan en neemt het gebruik van gemaksvoeding toe. Alles bij elkaar natuurlijk hét recept voor overgewicht.

Genoeg is genoeg

Afvallen is een kwestie van meten, weten, eten, meer bewegen en… af en toe de zakjapanner trekken, want deze rekensom kun je in ieder geval wel maken: als je meer eet dan je verbruikt krijg je overgewicht.Hoeveel calorieën je per dag nodig hebt is afhankelijk van je leeftijd, je geslacht en je activiteiten. Jonge mensen - zeker als ze in de groei zijn - hebben meer voeding nodig dan mensen van middelbare en bejaarde leeftijd. Mannen hebben door gewicht en spiermassa meer nodig dan vrouwen, en actieve mensen hebben meer nodig dan matig actieve mensen. Beweeg je niet al te veel en heb je geen zwaar werk, dan geldt voor mannen een gemiddelde energiebehoefte van 2500 calorieën per dag en voor vrouwen 2000 calorieën per dag. Met een paar keer sporten per week kun je daar 200 calorieën bij optellen.

Wie 'schone voeding' consumeert (weinig snacks en snoep en frisdrank of andere calorierijke sapjes), zal niet snel veel zwaarder worden en daarmee ontbreekt ook de noodzaak om eens goed te kijken naar hoeveel energie (calorieën) je nu eigenlijk binnen krijgt. Helaas leven maar weinig mensen zich uit met groente en fruit, en genieten van een gezonde en gevarieerde voeding, zoals het Voedingscentrum dat graag ziet.Met andere woorden: het is voor die enorme 'restgroep' misschien toch handig om de calorieën een beetje (goed) in de gaten te houden. Dat kan via www.voedingswaarde.nl die je ook de voedingsverhoudingen (eiwitten, koolhydraten, vetten) geeft of met behulp van een handig boekje. Een handig instrument ook is de Eetmeter van het Voedingscentrum. Je kunt door het invullen van het programma precies zien wat je teveel en te weinig eet. Eén klein voorbehoud voor wat het eiwit betreft: wie hard traint of wil afslanken doet er goed aan 1,5 - 2 gram eiwit per kg lichaamsgewicht per dag te eten. Dit in navolging van de huidige sportvoedingsliteratuur. Het Voedingscentrum zit daar een stuk onder.

De supermarkt en de vrije wil

Wetenschappers beginnen steeds meer te twijfelen aan of de mens wel een vrije wil heeft. In de hersenen wordt van alles besloten waar een mens geen weet van heeft. Kortom, we worden meer gestuurd dan we zelf aan het roer staan. Die ervaring hebben de meeste mensen wanneer ze met hun boodschappen thuiskomen. In de supermarkt staat alles werkelijk volgens de laatste wetenschappelijke marketingtechnieken opgesteld, en aan het eind van je rit krijg je nog een paar zakken snoep mee waar je eigenlijk niet om gevraagd had. Naast de nieuwe smaak koffiepad en de afgeprijsde wasverzachter 'boodschapt' de gemiddelde consument toch voornamelijk op de automatische piloot. Om die vrije wil wat te ondersteunen in de strijd tegen het overgewicht, is zoiets eenvoudigs als een boodschappenlijstje een must. Het scheelt geld, het scheelt kilo's. Je gaat als herboren naar buiten. Wij zeggen: DOEN!

Kies bewust

Een boodschappenlijstje is het halve werk, maar eenmaal in de supermarkt lonken allerlei 'kies bewust' en andere gezondheidslogo's heel nadrukkelijk naar de gunst van de klant. Dat lezen van etiketten en logo's is niet altijd even makkelijk en fabrikanten lichten de klant vaak wel heel erg in hun eigen voordeel voor. '0 procent vet!' staat er dan op een mierzoet vruchtenyoghurtjhe dat bomvol suiker en calorieën zit. Fabrikanten zouden wat eerlijker moeten zijn over eten. Laat 'Eerlijk over Eeten' nu net de corporate slogan zijn van het Voedingscentrum. Daar word je geholpen een goede keus te maken in het bos van klavertjes en happy tooth logo's.Ook krijg je handvatten om bewust buitenom de logo's te kiezen. Meer over etiketten en logo's vind je hier.

Functionele voeding

In opmars zijn 'gezondheidsbevorderende' voedingsmiddelen waaraan bepaalde stoffen zijn toegevoegd die de gezondheid zouden kunnen bevorderen. Dit soort voedingsmiddelen wordt ook wel 'functionele voeding' genoemd. Ook hier is enige scepsis op zijn plaats. Veel van deze 'gezondheidsclaims' zijn wetenschappelijk onvoldoende onderbouwd. Of je kunt je afvragen hoe functioneel zo'n speciaal gezondheidsbevorderend product wel is. Aan een yoghurtje dat stampvol suiker zit wat vezels toevoegen om de darmpjes happy te houden is toch iets waarvan je denkt 'Laat die mijnheer/mevrouw' eens een volkorenboterham eten. Echt functioneel is toch meer iets van glutenvrije voedingsmiddelen produceren voor mensen met een glutenallergie. Of producten met minder vet, minder suiker, minder zout... Meer over 'functionele voeding' vind je hier.

Streefgewicht versus setpoint

Afslankers hebben het vaak over hun 'streefgewicht', het gewicht dat ze aan het eind van het dieet hopen bereikt te hebben. Dat streefgewicht kan een stuk onder het 'natuurlijke gewicht' liggen en daardoor niet alleen moeilijk te bereiken, maar vooral ook moeilijk vast te houden. Het is daarom zaak om dat ideale gewicht stevig te relativeren. Een stevig gebouwde vrouw die een slanke den wil worden, 'streeft' naar een voor haar ongezond ideaal, en de mollige veertiger die per se een six pack wil, gaat het heel moeilijk krijgen. Kortom, een laag lichaamsvetpercentage is niet per definitie gezond. Sterker nog, misschien ga je wel tegen je setpoint in. Het setpoint is de theorie dat een ieder een ingebouwd 'systeem' heeft dat bepaald hoeveel vet je in het lichaam hebt. Daarom is het ook zo moeilijk om bij het afvallen onder een bepaald (natuurlijk?) gewicht te komen, want een nog lager lichaamsvetpercentage zou de gezondheid en het psychische welbevinden van de afslanker aantasten. Hoewel er nog wat haken en ogen aan die theorie zitten, is het goed om die theorie bij het lijnen in het achterhoofd te houden.Vaak zien mensen er op een hoger lichaamsvetpercentage gelukkiger en beter uit. De immer tegen haar gewicht strijdende Oprah Winfrey is daar een mooi voorbeeld van.